De cultuur
Voorbij de meisjesjaren: Lolita, moederschap en het recht jezelf te blijven
Een redactioneel stuk over ouder worden, moederschap en het recht om een zelf vormgegeven Lolita-garderobe te behouden, voorbij de beperkte verwachtingen rond de meisjesjaren.
DE VRAAG
Waarom wordt van vrouwen verwacht dat ze over de dingen heen groeien waar ze ooit van hielden?
Het huwelijk verandert hoe een vrouw geacht wordt zich te kleden.
Het moederschap verandert dat opnieuw.
Leeftijd verandert het nogmaals.
Ergens tussen hun kindertijd en volwassenheid krijgen veel vrouwen een onzichtbare opdracht:
Word volwassen.
Kleed je anders.
Zie er volwassener uit.
Wees praktischer.
Val minder op.
Maar Lolita-mode vormt een merkwaardige onderbreking van deze ontwikkeling.
Een vrouw kan echtgenote worden.
Ze kan moeder worden.
Ze kan een carrière opbouwen.
Ze kan een kind opvoeden.
En ze kan nog altijd kant, strikken, petticoats en rijkversierde jurken dragen.
Dat roept een vraag op die veel groter is dan mode:
Wie bepaalt hoe een volwassen vrouw eruit mag zien?
IN DIT VERHAAL
01
De meisjesjaren die we achter ons moesten laten
Waarom ‘volwassen worden’ vaak betekent dat zichtbare uitingen van meisjesachtigheid worden opgegeven.
02
Toen de jurk terugkwam
Hoe Lolita verbonden raakte met herstel en zelfherkenning.
03
De moeder die er anders uitzag
Wat er gebeurt wanneer het moederschap roze haar, kant en petticoats ontmoet.
04
Van buitenstaander tot influencer
Hoe persoonlijke eigenheid veranderde in maatschappelijke invloed.
05
De nieuwe vrouwelijkheid
Wanneer empowerment en schoonheidsidealen niet meer van elkaar te scheiden zijn.
06
Kun je ouder worden in Lolita?
De onzekerheid achter de vraag over leeftijd.
07
Voorbij de meisjesjaren
Wat Lolita ons vertelt over vrouw-zijn.
HET ONDERZOEK
Dit redactionele artikel is geïnspireerd door het onderzoek van Kexin Feng aan de Universiteit van Kyoto naar de relatie tussen vrouwelijkheid en meisjesachtigheid onder volwassen Lolita-deelnemers in China.
DE MEISJESJAREN DIE WE ACHTER ONS MOESTEN LATEN
Wat als volwassenheid nooit had hoeven betekenen dat we onze meisjesjaren achter ons moesten laten?
Er bestaat een bekend verhaal over volwassen worden.
Een meisje wordt een vrouw.
Ze verlaat school.
Ze vindt een baan.
Ze wordt verliefd.
Ze trouwt.
Misschien wordt ze moeder.
En ergens onderweg worden de strikken kleiner.
De jurken worden eenvoudiger.
De kleuren worden ingetogener.
De dingen die ooit ‘meisjesachtig’ aanvoelden, verdwijnen geleidelijk in een doos met het etiket:
TE JONG.
Maar de vrouwen in Fengs onderzoek maken dit verhaal ingewikkelder.
Voor sommige Chinese Lolita-deelnemers werd hun meisjesperiode niet per se herinnerd als een tijd waarin ze zich volledig vrij konden uiten.
Concurrentie op school, verwachtingen van de familie en traditionele ideeën over vrouwelijkheid bepaalden mede hoe jonge vrouwen zichzelf begrepen.
Van meisjes werd verwacht dat ze succesvol waren.
Dat ze studeerden.
Dat ze bekwaam werden.
Dat ze respectabel werden.
Maar er werd ook van hen verwacht dat ze mooi werden.
Het resultaat was een tegenstrijdigheid.
Wees succesvol.
Maar blijf vrouwelijk.
Wees onafhankelijk.
Maar blijf begeerlijk.
Lolita treedt deze tegenstrijdigheid binnen als een ongewone vorm van zelfexpressie.
Voor sommige vrouwen wordt het een manier om een vorm van vrouwelijkheid terug te winnen die ze naar eigen gevoel nooit volledig hebben ervaren.
Niet per se hun kindertijd.
Niet per se onschuld.
Maar de mogelijkheid.
VERTOLKING
tegenover
EXPRESSIE
TOEN DE JURK TERUGKWAM
Het moment waarop een vergeten identiteit terugkeerde
Een van de meest aangrijpende verhalen uit Fengs onderzoek is de levensgeschiedenis van een vrouw die K wordt genoemd.
K maakte via haar werk kennis met Lolita.
Aanvankelijk was het gewoon iets waar ze van genoot.
Toen veranderde haar leven.
Ze stopte met werken.
Ze trouwde.
Ze werd moeder.
Haar dagelijks leven kwam steeds meer in het teken te staan van huishoudelijke taken en de zorg voor haar kind.
In deze periode verkeerde ze in een moeilijke emotionele toestand die verband hield met de overgang naar het moederschap.
Toen keerde op een dag een oud deel van haar leven terug.
Een vriendin vroeg haar mee uit.
K wilde zich mooi aankleden.
Ze opende haar kledingkast.
En vond haar Lolita-kleding.
Ze trok een van de kledingstukken aan.
Ze keek in de spiegel.
De betekenis van dat moment was niet alleen esthetisch.
De jurk herinnerde haar eraan dat er nog altijd een andere versie van haar bestond.
Iemand met eigen voorkeuren.
Verlangens.
Energie.
Mogelijkheden.
Iemand die niet zomaar was verdwenen doordat ze moeder was geworden.
IK BEN ER NOG.
DE SPIEGEL
Voor K werd de spiegel meer dan een plek om haar uiterlijk te controleren.
Het werd een plek van herkenning.
Ze kon een versie van zichzelf zien die tijdelijk aan het zicht was onttrokken door de eisen van het volwassen leven.
EEN JURK KAN EEN HERINNERING DRAGEN
IK BEN ER NOG.
Kleding kan een tastbare herinnering worden aan wie we ooit waren – en aan wie we nog altijd willen worden.
DE MOEDER DIE ER ANDERS UITZAG
Het moederschap kent een onzichtbare dresscode.
Een moeder hoort er praktisch uit te zien.
Een moeder hoort verantwoordelijk over te komen.
Een moeder hoort haar kind voorop te stellen.
Een moeder hoort niet overdreven veel waarde te hechten aan jong zijn.
Niemand spreekt deze regels per se hardop uit.
Maar ze bestaan wel.
K kreeg met deze onzichtbare dresscode te maken toen ze Lolita begon te dragen tijdens activiteiten met haar kind.
Roze haar.
Uitbundige kleding.
Een opvallend silhouet.
Andere moeders merkten het op.
De vraag achter die blikken was eenvoudig:
‘Hoort een moeder er zo uit te zien?’
De hedendaagse Chinese cultuur heeft al een nieuwer beeld van het moederschap voortgebracht:
DE ‘HOT MOM’
De Hot Mom mag:
mooi zijn.
stijlvol zijn.
fit zijn.
goed gekleed zijn.
zelfverzekerd zijn.
Ze mag aantrekkelijk blijven nadat ze moeder is geworden.
Maar Lolita gaat een stap verder.
Het vraagt niet alleen of een moeder mooi kan blijven.
Het vraagt of ze zichtbaar zichzelf kan blijven.
Het verschil is subtiel, maar belangrijk.
Een stijlvolle moeder kan nog altijd binnen de conventionele vrouwelijkheid passen.
Een Lolita-moeder kan het hele verwachtingspatroon rond hoe volwassenheid eruit hoort te zien ter discussie stellen.
Ze probeert niet in het moederschap te verdwijnen.
Tegelijkertijd maakt ze een andere identiteit zichtbaar.
CULTURELE VERWACHTINGEN – GEEN REGELS
VAN BUITENSTAANDER TOT INFLUENCER
Wanneer anders zijn sociaal kapitaal wordt
K's verhaal veranderde opnieuw toen ze weer aan het werk ging.
Haar ongewone uiterlijk was niet langer alleen iets wat de aandacht trok.
Het werd onderdeel van haar identiteit.
Haar ervaring met Lolita hielp haar contact te leggen met jongere collega's en een onlinepubliek.
Ze begon haar leven op sociale media te delen.
Mode was slechts één deel van het verhaal.
De bredere boodschap was:
ER ZIJN VEEL MANIEREN OM TE LEVEN NADAT JE MOEDER BENT GEWORDEN.
Volgens het onderzoek van Feng had K in 2023 bijna 200.000 volgers verzameld.
Er was iets opmerkelijks gebeurd.
De vrouw die er ooit ‘anders’ uitzag, was iemand geworden naar wie anderen wilden kijken.
Haar anders-zijn werd haar geloofwaardigheid.
Haar onconventionele uiterlijk werd onderdeel van haar invloed.
Haar leven werd het bewijs dat volwassenheid niet volgens één vast script hoeft te verlopen.
200.000
Bijna 200.000 volgers
Het persoonlijke werd publiek. Het onconventionele werd invloedrijk.
WAT BETEKENT ‘JONG’ EIGENLIJK?
K's opvatting van jeugdigheid is complexer dan alleen uiterlijk.
Jeugdigheid kan staan voor:
nieuwsgierigheid
energie
zelfvertrouwen
enthousiasme
de bereidheid om iets nieuws te proberen
het geloof dat een andere toekomst mogelijk is
Zo ontstaat een andere definitie van meisjesachtigheid.
Niet:
ERUITZIEN ALS EEN MEISJE.
Maar:
HET GEVOEL HEBBEN DAT HET LEVEN NOG OPENLIGT.
DE SCHOONHEIDSVAL
Wanneer empowerment en schoonheid niet meer van elkaar te scheiden zijn
In de kern van volwassen Lolita schuilt een tegenstrijdigheid.
De mode kan bevrijdend zijn.
Maar bevrijding betekent niet automatisch dat je aan maatschappelijke verwachtingen ontsnapt.
K verzet zich tegen het idee dat het moederschap individualiteit moet uitwissen.
Toch blijft haar vorm van individualiteit verbonden met schoonheid, jeugdigheid en uiterlijk.
Dit levert een dubbele boodschap op.
‘Je hoeft niet te verdwijnen wanneer je moeder wordt.’
Maar ook:
‘Blijf mooi genoeg om zichtbaar te blijven.’
Die boodschappen kunnen tegelijkertijd bestaan.
Moderne vrouwelijkheid presenteert schoonheid vaak als empowerment.
Zorg goed voor jezelf.
Investeer in jezelf.
Kleed je voor jezelf.
Blijf jeugdig.
Voel je zelfverzekerd.
De taal is bevrijdend.
Maar het werk blijft.
Schoonheid kost tijd.
Geld.
Aandacht.
Onderhoud.
Consumptie.
En uiteindelijk komt veroudering in beeld.
IS KIEZEN VOOR SCHOONHEID ALTIJD VRIJHEID?
Misschien is schoonheid zelf niet het probleem.
Het probleem begint wanneer schoonheid een vereiste wordt die als keuze is vermomd.
Lolita stelt vrouwen in staat een uiterst persoonlijke visuele identiteit te creëren.
Maar de stijl kan het uiterlijk ook zeer zichtbaar maken.
De jurk zegt:
Kijk naar mij.
De maatschappij antwoordt:
Hoe oud ben je?
De draagster zegt:
Dit is wie ik ben.
De maatschappij vraagt:
Hoelang kun je hiermee doorgaan?
Shop het verhaal
Een garderobe die bij je blijft
Thousand WoodThousand Wood - Paris Souvenir - klassieke Franse JSK met rozenapplicaties en sleep£35Product bekijken
Galette BunnyGalette Bunny - Black Doll - JSK- of OP-jurk met verstelbare elastische tailleVanaf £71Product bekijken
sheeppuffsheeppuff - Porcelain Doll - Lolita-schoenen met lage hak en strikken op de neusVanaf £17Product bekijken
FanQFanQ - Beige Rose - handgemaakte rozensieraden met kant- en pareldetailsVanaf £2.99Product bekijken
Zelfexpressie kan bevrijdend zijn. Maar het kan ook een andere vorm van werk worden.
KUN JE OUDER WORDEN IN LOLITA?
De vraag is niet of Lolita een officiële leeftijdsgrens heeft.
Die is er niet.
De diepere vraag is:
WANNEER BEGINNEN WE ONS TE OUD TE VOELEN VOOR ONSZELF?
K ervoer deze onzekerheid.
Misschien moet de jurk op een dag ingetogener worden.
Misschien moeten de kleuren donkerder worden.
Misschien zou een volwassen vrouw een ‘passender’ silhouet moeten kiezen.
Niemand hoeft haar fysiek tegen te houden.
De beperking kan van binnenuit ontstaan.
Zo krijgen maatschappelijke verwachtingen macht.
We beginnen ze onszelf op te leggen.
De interessantste mogelijkheid van volwassen Lolita is daarom misschien niet simpelweg:
‘Ik kan me nog steeds zo kleden.’
Maar:
‘Ik mag van mezelf veranderen zonder mezelf te verloochenen.’
Een vrouw kan ouder worden.
Haar stijl kan veranderen.
Haar lichaam kan veranderen.
Haar prioriteiten kunnen veranderen.
En ze kan nog steeds verbonden blijven met het deel van zichzelf dat ooit als eerste van Lolita hield.
VOORBIJ DE MEISJESTIJD
Misschien was ‘volwassen worden’ de verkeerde vraag.
Misschien is de vraag niet:
Waarom willen volwassen vrouwen er nog steeds als meisjes uitzien?
Misschien is dit een betere vraag:
Waarom namen we aan dat ze daarmee moesten stoppen zodra ze volwassen werden?
Een vrouw wordt niet minder intelligent doordat ze strikken draagt.
Ze wordt niet minder verantwoordelijk doordat ze kant draagt.
Ze wordt niet minder bekwaam doordat haar kleding uitbundig is.
Het moederschap wist de persoon die vóór het moederschap bestond niet uit.
En volwassenheid hoeft niet te betekenen dat je elke esthetiek die met jeugdigheid wordt geassocieerd moet opgeven.
Maar er is nog een vraag die het stellen waard is.
Als vrouwen eindelijk vrij zijn om mooi, vrouwelijk en jeugdig te blijven—
ZIJN ZE DAN OOK VRIJ OM OUDER TE WORDEN?
Kan een vrouw voor Lolita kiezen zonder dat ze er jong uit moet zien?
Kan ze vrouwelijk blijven zonder mooi te hoeven zijn?
Kan ze moeder zijn zonder te moeten bewijzen dat ze onzelfzuchtig is?
Kan ze aantrekkelijk zijn zonder van aantrekkelijkheid opnieuw een verplichting te maken?
Deze vragen reiken verder dan Lolita.
Ze behoren toe aan iedere vrouw die haar weg zoekt tussen wie de samenleving verwacht dat ze is en wie ze wil worden.
JE HOEFT JEZELF NIET TE ONTGROEIEN.
HET ONDERZOEK ACHTER HET VERHAAL
KEXIN FENG
Universiteit van Kyoto, Graduate School of Education
Dit redactionele artikel is hoofdzakelijk geïnspireerd op het onderzoek van Kexin Feng:
‘De relatie tussen vrouwelijkheid en meisjesachtigheid: het levensverhaal van een “volwassen Lolita”’
Gepubliceerd in:
Kyoto University Graduate School of Education Research Bulletin, deel 70, 2024, pp. 135–148.
Het onderzoek bestudeert de relatie tussen vrouwelijkheid en meisjesachtigheid onder volwassen Lolita-deelnemers in China.
De centrale levensgeschiedenis betreft een geanonimiseerde Chinese Lolita-influencer die als K wordt aangeduid.
Aan de hand van interviews, online observatie en analyse van haar levensgeschiedenis onderzoekt de studie:
het huwelijk
het moederschap
werk
emotionele problemen na de bevalling
schoonheid
ouder worden
maatschappelijke verwachtingen
consumptie
sociale media
persoonlijke identiteit
Het onderzoek stelt Lolita niet simpelweg voor als ‘emanciperend’ of ‘onderdrukkend’.
In plaats daarvan onthult het een complexere relatie.
Lolita kan vrouwen een manier bieden om zich te verzetten tegen beperkende verwachtingen rond het moederschap en de volwassenheid.
Tegelijkertijd kan deze vorm van zelfexpressie verbonden blijven met hedendaagse verwachtingen rond schoonheid, jeugdigheid en consumptie.
Juist die tegenstrijdigheid maakt volwassen Lolita cultureel interessant.
NOOT VAN DE REDACTIE
Buitenstaanders maken vaak voor het eerst kennis met Lolita via de visuele verschijningsvorm:
kant,
strikken,
onderrokken,
jurken,
plateauschoenen,
en uitbundige accessoires.
Maar mode wordt cultureel interessant wanneer we vragen wat mensen ermee doen.
Over welke identiteiten wordt onderhandeld?
Welke verwachtingen worden uitgedaagd?
Welke druk blijft bestaan?
En wat gebeurt er wanneer een vrouw weigert te verdwijnen in een maatschappelijk goedgekeurde versie van volwassenheid?
Misschien is het belangrijkste aan Lolita niet dat vrouwen er jonger door kunnen uitzien.
Misschien zorgt het ervoor dat ze zichtbaar kunnen blijven.
