Lolita και μόδα

Δαντέλα, κορδέλες, λεπτεπίλεπτα μοτίβα και μια πληθωρική φούστα: η γλυκύτητα της Lolita φαίνεται αμέσως. Λιγότερο φανερές είναι οι επιλογές που κρύβονται πίσω της. Ποιος αποφασίζει πώς πρέπει να μοιάζει η θηλυκότητα και πόσο χώρο έχει εκείνη που φορά τα ρούχα για να διαφωνήσει;

Με ρίζες στην ιαπωνική μόδα του δρόμου, η Lolita συνδυάζει το περίτεχνο, συχνά σεμνό ντύσιμο με την προσωπική έκφραση. Οι αναφορές στο ροκοκό και τη βικτωριανή εποχή συναντούν την ιαπωνική κουλτούρα kawaii. Το αποτέλεσμα μπορεί να δείχνει νοσταλγικό ή κουκλίστικο, ρομαντικό ή επαναστατικό, μερικές φορές μέσα στο ίδιο σύνολο.

Αξίζει λοιπόν να δούμε προσεκτικά τη σχέση της με τον ευρύτερο κόσμο της μόδας. Παρόμοιες λεπτομέρειες εμφανίζονται στις πασαρέλες, χωρίς απαραίτητα να μεταφέρουν και το νόημα μιας ολοκληρωμένης εμφάνισης Lolita.

01. Όταν η Lolita περνά στην κυρίαρχη μόδα

Η κυρίαρχη μόδα σπάνια αναπαράγει μια ολόκληρη εμφάνιση Lolita. Οι γνώριμες λεπτομέρειες εμφανίζονται συνήθως μεμονωμένα: ένα φουσκωτό μανίκι, ένας γιακάς Peter Pan, μια μέση με κορσέ, ένα φουφουλωτό εσώρουχο ή ένας φιόγκος. Ένας σχεδιαστής μπορεί να χρησιμοποιήσει κουκλίστικες αναλογίες, αφήνοντας έξω τα υπόλοιπα στοιχεία του συνόλου.

Η ανοιξιάτικη συλλογή του Miu Miu για το 2010 δείχνει πώς επικαλύπτεται το λεξιλόγιο. Η κριτική της Vogue αποκάλεσε τις κοντές, ψηλόμεσες δημιουργίες «φορέματα Lolita», περιγράφοντας νεανικές φόρμες, μοτίβα και κρύσταλλα μαζί με πιο προκλητικές λεπτομέρειες. Ο όρος από μόνος του δεν τεκμηριώνει άμεση σύνδεση με την ιαπωνική μόδα Lolita.

Μια εμφάνιση στην πασαρέλα μπορεί να μοιράζεται λεπτομέρειες με μια υποκουλτούρα χωρίς να αναπαράγει τον τρόπο με τον οποίο ντύνονται τα μέλη της. Καθώς οι λεπτομέρειες αυτές περνούν από φωτογραφίσεις μόδας και εμπορικές συλλογές, φτάνουν σε ανθρώπους που ίσως δεν έχουν δει ποτέ το ολοκληρωμένο σύνολο που ενδιαφέρει κάποια που φορά Lolita.

02. Σκοτεινός ρομαντισμός και κοινές αναφορές

Η συνάφεια διακρίνεται ευκολότερα πέρα από τη Sweet Lolita. Η Gothic Lolita μοιράζεται με τη γκοθ μόδα και ορισμένες πρωτοποριακές δημιουργίες το ενδιαφέρον για τη μαύρη δαντέλα, τους κορσέδες, τον εντυπωσιακό όγκο και την ιστορική ενδυμασία. Η ρομαντική μελαγχολία και η θεατρική θηλυκότητα μπορούν, ωστόσο, να πάρουν πολύ διαφορετικές μορφές σε αυτούς τους κόσμους.

Ο Alexander McQueen και η Vivienne Westwood ανέπτυξαν ο καθένας μια ξεχωριστή σχέση με τα ιστορικά ενδύματα και τη μορφή του ντυμένου σώματος. Αν ονομάζαμε το έργο τους «Lolita», θα σβήναμε αυτές τις διαφορές. Μια ομοιότητα σε μια φούστα ή έναν κορσέ δεν αποδεικνύει ότι ένας σχεδιαστής δανείστηκε στοιχεία από μια συγκεκριμένη υποκουλτούρα.

Μερικές φορές η κοινή αναφορά βρίσκεται πιο πίσω: στη βικτωριανή ενδυμασία, στον ρομαντισμό ή στις δυνατότητες μιας υπερβολικής σιλουέτας. Όσες φορούν Lolita μετατρέπουν αυτές τις αναφορές σε ρούχα που επιλέγουν για τη δική τους ζωή, δίνοντάς τους ρόλο πέρα από την πασαρέλα.

03. Και η Lolita μαθαίνει από τη μόδα

Οι σχεδιαστές της Lolita έχουν επίσης πολλά να εξερευνήσουν στον ευρύτερο κόσμο της μόδας. Τα υφάσματα, η κατασκευή και η παρουσίαση μπορούν να προτείνουν νέους τρόπους δουλειάς πάνω σε μια γνώριμη φόρμα. Ένα μεσοφόρι δεν χρειάζεται να σχηματίζει πάντα την ίδια καμπάνα, ούτε ένας κορσές να τονίζει τη μέση με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Ένα μεγαλύτερο μανίκι μπορεί να αλλάξει την ισορροπία ολόκληρου του φορέματος.

Η Simone Rocha προσφέρει έναν ενδιαφέροντα παραλληλισμό. Τα βολάν, οι πέρλες και οι ιστορικές αναφορές επανέρχονται στο έργο της, συχνά σε ρούχα λεπτεπίλεπτα στη λεπτομέρεια αλλά δυναμικά στη φόρμα. Η Vogue έχει περιγράψει την προσέγγισή της ως «φεμινιστική θηλυκότητα». Η φράση ταιριάζει στα ερωτήματα που θέτει το έργο της γύρω από την απαλότητα, την ευαλωτότητα και τη δύναμη.

Για έναν σχεδιαστή Lolita, αυτά είναι ενδεχόμενα προς διερεύνηση, όχι οδηγίες προς εφαρμογή. Μια αναγνωρίσιμη σιλουέτα μπορεί να γίνει πιο γλυπτική ή απρόσμενη χωρίς να χάσει κάθε γνώριμη λεπτομέρεια. Υπάρχει χώρος για πειραματισμό με όσα μπορούν να κάνουν τα ρούχα.

04. Επιλέγοντας τη γλυκύτητα

Η ενήλικη θηλυκότητα παρουσιάζεται συχνά μέσα από ένα αρκετά περιορισμένο σύνολο ενδυματολογικών κωδίκων: εκλέπτυνση, αισθησιασμό, συγκρατημένη γκαρνταρόμπα, αυτοπεποίθηση που εκφράζεται με τη σεξουαλική γοητεία. Η Lolita προσφέρει κι άλλες επιλογές. Η επιθυμία για τεράστιους φιόγκους και μια φούστα σε σχήμα καμπάνας δεν χρειάζεται να αποσκοπεί σε μια πιο ώριμη ή συμβατικά ελκυστική εμφάνιση.

Το μεσοφόρι αλλάζει τις αναλογίες του σώματος. Οι στρώσεις δημιουργούν χώρο γύρω του και μπορούν να κρύβουν όσο και να αποκαλύπτουν. Εκείνη που φορά τα ρούχα επιλέγει το περίγραμμα, αντί να ντύνεται απλώς για να τονίσει το σώμα από κάτω.

Αυτή η επιλογή έχει σημασία ακόμη κι όταν τα ρούχα δείχνουν γλυκά. Η δαντέλα και μια κουκλίστικη σιλουέτα δεν μας λένε ότι μια γυναίκα είναι παθητική ή ότι θέλει να αποφασίζουν άλλοι τι της ταιριάζει. Ίσως απλώς της αρέσει περισσότερο ο εαυτός της μέσα σε αυτά.

05. Φορώντας ολόκληρο το σύνολο

Ένας φιόγκος μπορεί εύκολα να προστεθεί σε μια συλλογή. Το να φορέσει κανείς μια πλήρη εμφάνιση Lolita απαιτεί περισσότερα. Χρειάζονται χρήματα, χρόνος και γνώσεις, μαζί με τη διάθεση να δείχνεις διαφορετική από τους ανθρώπους γύρω σου.

Αυτό το κομμάτι περνά δυσκολότερα στην κυρίαρχη μόδα. Τα μανίκια, ο γιακάς και οι αναλογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωριστά, αλλά ο συνδυασμός τους είναι απόφαση εκείνης που τα φορά. Για κάποια που ντύνεται Lolita, το πλήρες σύνολο μπορεί να εκφράζει μια σχέση με τη μόδα αυτή που μια μεμονωμένη λεπτομέρεια δεν μπορεί να αποδώσει.

06. Πέρα από το «χαριτωμένο»

Η Lolita μπορεί να είναι χαριτωμένη. Μπορεί επίσης να είναι σκοτεινή, παράξενη, νοσταλγική, αστεία, υπερβολική ή σκόπιμα μη πρακτική. Έχουν θέση μέσα της και η κομψότητα και η θεατρικότητα. Αν την περιγράφουμε μόνο μέσα από τη γλυκύτητα, αφήνουμε έξω πολλά από όσα επιλέγουν να κάνουν με αυτήν οι άνθρωποι που τη φορούν.

Η ίδια δαντέλα και το ίδιο τούλι μπορούν να υπηρετήσουν πολύ διαφορετικές προθέσεις. Κάποια μπορεί να θέλει να διατηρήσει μια ιστορική αναφορά, ενώ κάποια άλλη να την παραμορφώσει. Μπορούν να επιλέξουν πόση γλυκύτητα θα κρατήσουν και πόσο θα τραβήξουν τα όρια της σιλουέτας. Η απαλότητα του υφάσματος δεν απαντά σε αυτά τα ερωτήματα για λογαριασμό τους.

Αυτή η ελευθερία βοηθά να καταλάβουμε τη γοητεία της μόδας αυτής. Πίσω από ένα περίτεχνο σύνολο υπάρχει μια γυναίκα που αποφασίζει πώς θέλει να τη βλέπουν. Το να επιλέγεις τα ρούχα που θέλεις, ακόμη κι όταν κανείς δεν περιμένει να τα φορέσεις, μπορεί να είναι μια μικρή, ορατή πράξη αντίστασης.